“Het is belangrijk dat je je inleeft in de situatie van de ander.”

Contractmanager Gijs van Ginneken: “Het is belangrijk dat je je inleeft in de situatie van de ander.”

Als ingenieur in de weg- en waterbouw is Gijs van Ginneken al sinds 1983 actief in projecten waarbij water en dijken een rol spelen. Als geboren Wageninger zit het land- en watermanagement hem in het bloed. Via Van Dijk werkte hij onder andere aan de Maeslantkering, het Haringvliet en de Volkeraksluizen bij Rijkswaterstaat en aan waterzuiveringsinstallaties voor de hoogheemraadschappen van Rijnland en Delfland. Op dit moment is hij via Van Dijk bezig met dijkversterking en wegversteviging.

Veelzijdig
Ondanks zijn passie voor het land- en watermanagement, maakt Gijs ook graag uitstapjes naar andere vakgebieden. Zo studeerde hij Tropische Cultuurtechniek, specialiseerde hij zich in Civiele Techniek en liet hij zich een paar jaar geleden nog opleiden tot elektricien, om na zijn pensioen een leuke hobby te hebben.

Gijs werkte na zijn studie 9 jaar lang in onder andere Nigeria, Indonesië, Irak en Turkije, voornamelijk aan drainageprojecten. Omdat hij zijn 4 kinderen wilde laten opgroeien met Nederlandse wortels keerde hij in 1996 terug naar zijn thuisland. Inmiddels is hij trotse opa en mag hij zijn pensioen gaan innen, maar daar is Gijs nog niet aan toe. “Ik vind het veel te leuk en denk er nog niet aan om te stoppen. Het houdt me ook bij de tijd. Ik weet wat er speelt en ik kan aan mijn kinderen en kleinkinderen laten zien dat ik nog niet oud en afgebrand ben. Het huidige project waar ik op zit wil ik heel graag afmaken. Voor een ander project heb ik een aanbod gekregen om er nog een paar jaar aan vast te plakken, dus ik hoef voorlopig niet stil te zitten. Leeftijd zegt niks. Ik ben jong en fris genoeg om lekker bezig te blijven.”

Wegversteviging en -versmalling
Gijs’ huidige Van Dijk-project is een samenwerking tussen de provincie Zuid-Holland en het hoogheemraadschap van Delfland, omdat het gaat om een weg van de provincie op een dijk van het hoogheemraadschap. In oktober 2024 is het team begonnen aan de uitvoeringsfase. Als alles volgens planning verloopt, zal het gehele project begin 2028 klaar zijn. Gijs’ taak bestaat uit het onderhandelen over en opstellen, afsluiten en beheren van contracten. Ook zorgt hij ervoor dat alle contractuele verplichtingen worden nageleefd.

Het probleem in dit project is dat de weg is verzakt, niet alleen vanwege de veengrond, maar ook omdat er – ondanks een verbod – vrachtwagens overheen rijden die meer dan 20 ton wegen. Gijs: “Niet zo gek eigenlijk. Het is agrarisch gebied met boeren. Er zijn bedrijven met melkveewagens die tot 40 ton beladen zijn en dus eigenlijk niet over die weg mogen. Maar dat moeten ze wel, anders kunnen de boeren hun werk niet doen. Daarnaast wordt de weg gebruikt als sluiproute. Dit wil de provincie voorkomen, omdat het een toeristische route is, die natuurlijkvriendelijk gehouden moet worden.”
Om deze redenen is besloten 2 aanpassingen te doen: de weg wordt verstevigd, zodat hij geschikt wordt voor vrachtwagens tot 40 ton. Tevens worden verkeersremmende maatregelen genomen: de weg wordt versmald en er komen drempels. Daarnaast worden bushokjes en verlichting aangepast.
Om de weg te kunnen verbeteren, zal er ook iets aan de dijk gedaan moeten worden, en daar komt het hoogheemraadschap van Delfland in beeld.

Oplossingen
Bij de uitvoering wordt gelet op duurzaamheid, maar natuurlijk spelen de kosten ook een grote rol. Voor deze weg werden 2 oplossingsrichtingen gevolgd: waar het niet anders kan worden er damwanden geslagen voor stabiliteit. Dat is een dure oplossing, die weinig ruimte kost. De andere optie is het aanbrengen van steunbermen: grote bakken met zand, klei en grond tegen de dijk, om die de vereiste stabiliteit te geven. Dat is goedkoper dan damwanden, maar je hebt er wel land voor nodig. Land dat de boeren zelf nodig hebben. Of er staan bomen die daarvoor gekapt moeten worden.
Gijs: “Daarom is ervoor gekozen om waar het mogelijk is een steunberm te doen en waar het niet mogelijk is een damwand.”

Die damwanden brengen echter weer een ander vraagstuk met zich mee. “Als je op zo'n smal weggetje op veen damwanden gaat heien met een grote heistelling veroorzaakt dat veel trillingen. En als je met zwaar materieel over zo'n weg rijdt, trilt dat ook een beetje. Daarom zijn we 3 jaar geleden gestart met een uitvoerig monitoringprogramma. Als er schade zou ontstaan aan huizen kan je dankzij dat onderzoek nagaan of dat ligt aan de trillingen tijdens de uitvoering.”

Daarnaast is het op een project als dit altijd een uitdaging om zoveel mogelijk rekening te houden met de belangen van de omwonenden en de boeren die voor hun bedrijfsvoering afhankelijk zijn van de betreffende weg. “We proberen het voor iedereen goed te regelen.”

2 delen
Wat is eigenlijk het belangrijkste in contractmanagement? Gijs: “Het bestaat uit 2 delen. 1: zorg dat je met elkaar goed begrijpt wat je gaat doen. 2: als je eenmaal afgesproken hebt wat je gaat doen, dan moet je het beheersen. Je moet zorgen dat je de afspraken die je hebt vastgelegd ook netjes gaat uitvoeren.”
Dat is vaak lastiger dan gedacht, want in een project zijn er altijd dingen die anders gaan dan je had bedacht. Hoe ga je daarmee om? Gijs: “Je moet heel duidelijk en scherp zijn over wat je van elkaar verwacht en vooral als team zorgen dat je begrip blijft houden voor elkaars situatie, vanuit zowel de opdrachtgever als de opdrachtnemer. Zo zijn er situaties waarbij je je moet afvragen of je een aannemer strikt moet houden aan een afspraak als blijkt dat die lastig uit te voeren is en niets oplevert. Een project is succesvol omdat mensen het leuk en interessant vinden om met elkaar samen te werken aan wat leidt tot een goed resultaat. Het is belangrijk dat je je inleeft in de situatie van de ander en zorgt dat je daar een goede oplossing voor vindt.”

Ontwikkeling in contractvormen
Gijs krijgt met verschillende contractvormen te maken in zijn werk als contractmanager. “Er wordt nog veel gewerkt met traditionele UAV-contracten (Uniforme Administratieve Voorwaarden), waarbij de opdrachtgever alles voorbereidt en de aannemer uitvoert wat hem wordt opgedragen. Alle risico’s liggen dan bij de opdrachtgever. Dit resulteerde bij grote projecten vaak in flinke kostenoverschrijdingen. Zo’n 20 jaar geleden bedacht Rijkswaterstaat dat dit anders moest. Het UAV-gc-contract (geïntegreerd contract) was geboren, waarbij de verantwoordelijkheid en risico’s naar de aannemer werden verschoven. Bij dit contract stelt de opdrachtgever eisen op waaraan moet worden voldaan, maar bemoeit hij zich niet – of zo min mogelijk – met hoe de aannemer het project uitvoert. De opdrachtgever beperkt zich tot af en toe toetsen of de processen worden uitgevoerd zoals de aannemer ze zelf heeft beschreven.”
Inmiddels beginnen deze UAV-gc-contracten ook achterhaald te worden. “Je ziet dat aannemers niet meer zitten te wachten op contracten waarbij zij alle risico’s dragen. Er groeit een voorkeur voor contractvormen waarbij je het ontwerp samen met de aannemer uitwerkt voordat de uitvoering start. Daarvoor wordt dan een 2 fasencontract opgesteld. De eerste fase is de bouwteamfase (fase 1), waarin in overleg het uiteindelijke ontwerp tot stand komt. Er is daarin ruimte om samen te kijken of het ontwerp nog verbeterd kan worden; of het handiger of slimmer kan. De uitvoeringskennis van de aannemer kan hierin worden meegenomen.”
Na de bouwteamfase volgen de afspraken over het uitvoeren van het contract: de realisatiefase (fase 2). “In de bouwteamfase wordt vaak een stukje risicobeheersing gedaan door middel van onderzoeken. Dat betekent dat je wat meer betaalt in de beginfase, om te voorkomen dat door onvoorziene omstandigheden de kosten in de realisatiefase hoog oplopen en er dingen tegenzitten die je had kunnen voorzien. Want als het in de uitvoering echt misgaat, dan kost het vaak veel meer dan wanneer je in het ontwerp nog een aanpassing had gedaan. Ik ben een voorstander van deze contractvorm, waarbij je het lef hebt om te investeren in een stukje samenwerking met die aannemer. Mijn ervaring is dat vroeg samenwerken loont.”

De alliantie
Naast het 2 fasencontract is er nog een andere optie. “Je ziet dat men langzamerhand bereid is om nog een stapje verder te gaan in de samenwerking: de alliantie samenwerkingsvorm. Is er in de 2 fasenaanpak nog sprake van een formele relatie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer, waarbij risico’s worden verdeeld, bij een alliantie is dit onderscheid er niet meer. Opdrachtgever en -nemer dragen gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor het projectresultaat en alle risico’s en kosten.”
Een alliantie werkt vooral goed in situaties waarbij er meerdere opdrachtgevers zijn, zoals bij regionale projecten. “Alle opdrachtgevers kunnen dan een duit in het zakje doen. Alle partijen zijn deelgenoot in het zoeken naar een oplossing. Alle partijen profiteren als ze hard hun best doen en er geld overblijft. Als er door onvoorziene omstandigheden meer kosten zijn, zal er door alle partijen geld bijgelegd moet worden. Zo is er een extra stimulans om zo veel mogelijk risico’s te beperken en het ontwerp zo perfect mogelijk te maken.”

Werken voor Van Dijk
Gijs werkt al meer dan 10 jaar via Van Dijk. In die tijd heeft hij aan meerdere projecten gewerkt bij Rijkswaterstaat en de hoogheemraadschappen van Rijnland en Delfland. “Van Dijk Employment Services is een fijn bureau. Het is prettig samenwerken en Jan (van Workum, commercieel directeur) heeft een goed netwerk. Hij belt me als er een interessant project beschikbaar is.”

Gijs is nog niet van plan te stoppen. “Ik vind het leuk om een bijdrage te leveren aan organisaties, door kennis over te dragen.”